ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన మహిళా రిజర్వేషన్ మరియు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియకు పార్లమెంటులో చుక్కెదురైంది. శుక్రవారం సాయంత్రం లోక్సభలో జరిగిన ఉత్కంఠభరిత ఓటింగ్లో 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు వీగిపోయింది. రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ లభించకపోవడంతో ఈ కీలక బిల్లు ఆమోదం పొందలేదు.
ఓటింగ్ ప్రక్రియ మరియు మెజారిటీ:
ఈ చారిత్రాత్మక బిల్లుపై జరిగిన ఓటింగ్లో మొత్తం 528 మంది సభ్యులు పాల్గొన్నారు. బిల్లు ఆమోదం పొందడానికి కనీసం 352 మంది సభ్యుల మద్దతు అవసరం కాగా, కేవలం 298 మంది సభ్యులు మాత్రమే అనుకూలంగా ఓటు వేశారు. మరో 230 మంది సభ్యులు బిల్లును వ్యతిరేకిస్తూ ఓటు వేయడంతో అవసరమైన బలం లేక బిల్లు వీగిపోయినట్లు స్పీకర్ ఓం బిర్లా అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఈ పరిణామం అధికార పక్షానికి ఊహించని షాక్గా మారింది.
బిల్లుల ఉపసంహరణ:
రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు వీగిపోవడంతో, దీనితో ముడిపడి ఉన్న ఇతర రెండు బిల్లులను కూడా ప్రభుత్వం వెనక్కి తీసుకుంది. డీలిమిటేషన్ బిల్లు-2026 మరియు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లు-2026లను ఉపసంహరించుకుంటున్నట్లు కేంద్ర మంత్రి కిరణ్ రిజిజు సభలో వెల్లడించారు. ఈ మూడు బిల్లులు ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానమై ఉన్నందున, ప్రధాన సవరణ బిల్లు విఫలం కావడంతో మిగిలిన వాటిని కూడా నిలిపివేయాల్సి వచ్చిందని ప్రభుత్వం వివరించింది.
ప్రతిపక్షాల అభ్యంతరాలు:
నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియను 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా చేపట్టాలన్న ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. దీనివల్ల దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం తగ్గే అవకాశం ఉందని, సమాఖ్య స్ఫూర్తి దెబ్బతింటుందని వాదించాయి. మహిళా రిజర్వేషన్లను డీలిమిటేషన్తో ముడిపెట్టడం సరికాదని, విడివిడిగా మహిళా కోటాను అమలు చేయాలని డిమాండ్ చేశాయి. ఈ ఐక్య పోరాటమే బిల్లు ఓటమికి ప్రధాన కారణమైంది.
మహిళా కోటాపై సందిగ్ధత:
లోక్సభలో 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు వీగిపోవడం భారత రాజకీయాల్లో ఒక పెద్ద మలుపు. మహిళా రిజర్వేషన్లు తక్షణమే అమలు కావాలని కోరుకుంటున్న తరుణంలో, వాటిని నియోజకవర్గాల పెంపుతో ముడిపెట్టడం ప్రభుత్వానికి ప్రతికూలంగా మారింది. ఈ పరిణామం వల్ల 2029 ఎన్నికల్లో మహిళా కోటా అమలుపై సందిగ్ధత నెలకొంది. భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం ప్రతిపక్షాలను ఏ విధంగా సమన్వయం చేసుకుని ఈ సంస్కరణలను ముందుకు తీసుకెళ్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.
