ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత న్యాయస్థానం (హైకోర్టు) చరిత్రలో ఒక అరుదైన మైలురాయి నమోదైంది. ఏపీ హైకోర్టుకు తొలి మహిళా ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా (Chief Justice) జస్టిస్ లీసా గిల్ నియామకానికి సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం సిఫార్సు చేసింది. ఫిబ్రవరి 26, 2026 నాడు సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని కొలీజియం ఈ మేరకు చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది.
ప్రస్తుతం పంజాబ్-హర్యానా హైకోర్టులో సీనియర్ న్యాయమూర్తిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న జస్టిస్ లీసా గిల్, ఏపీ హైకోర్టు ప్రస్తుత సీజే జస్టిస్ ధీరజ్ సింగ్ ఠాకూర్ పదవీ విరమణ తర్వాత బాధ్యతలు స్వీకరిస్తారు. జస్టిస్ ఠాకూర్ ఏప్రిల్ 24, 2026న పదవీ విరమణ చేయనున్నారు.
అయితే, సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం తాజాగా రూపొందించిన సరికొత్త విధానం ప్రకారం, ఒక హైకోర్టుకు కొత్త సీజే రాకముందే, వారిని సుమారు రెండు నెలల ముందుగానే ఆ రాష్ట్ర హైకోర్టుకు బదిలీ చేస్తారు. దీనివల్ల బాధ్యతలు చేపట్టే లోపు అక్కడి పరిపాలనా వ్యవహారాలపై పూర్తి అవగాహన పెంచుకోవడానికి వీలుంటుంది. ఈ కొత్త విధానం కింద బదిలీ కానున్న మొదటి న్యాయమూర్తిగా జస్టిస్ లీసా గిల్ నిలవనున్నారు.
జస్టిస్ లీసా గిల్ ప్రస్థానం ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకం. ఆమె చండీగఢ్లో విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసి, 1990లో న్యాయవాదిగా కెరీర్ ప్రారంభించారు. సివిల్, క్రిమినల్, రాజ్యాంగపరమైన అంశాలపై పట్టున్న ఆమె, 2014 మార్చి 31న పంజాబ్-హర్యానా హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు.
ప్రధాని మోదీ నేతృత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కొలీజియం సిఫార్సును ఆమోదించి, రాష్ట్రపతి సంతకం చేసిన వెంటనే ఆమె ఏప్రిల్ 25న ఏపీ హైకోర్టు సీజేగా ప్రమాణ స్వీకారం చేస్తారు. రాష్ట్ర విభజన అనంతరం ఏపీ హైకోర్టుకు మహిళా సారధి రావడం ఇదే మొదటిసారి.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో సీఎం చంద్రబాబు నాయకత్వంలోని ప్రభుత్వం అమరావతిని న్యాయ నగరిగా (Justice City) తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో ఉన్న తరుణంలో, అనుభవజ్ఞురాలైన మహిళా సీజే రాక న్యాయ వ్యవస్థలో కొత్త మార్పులకు నాంది పలుకుతుందని భావిస్తున్నారు. జస్టిస్ లీసా గిల్ నాయకత్వంలో హైకోర్టులో కేసుల పరిష్కారం వేగవంతం కావడంతో పాటు, మహిళా న్యాయవాదులకు మరియు బాధితులకు మరింత భరోసా లభిస్తుందని న్యాయ నిపుణులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
జస్టిస్ లీసా గిల్ నియామకం న్యాయ వ్యవస్థలో లింగ సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించడమే కాకుండా, కొలీజియం ప్రవేశపెట్టిన ‘ముందస్తు బదిలీ’ విధానం ద్వారా పరిపాలనాపరమైన జాప్యాన్ని నివారిస్తుందని ఏపీ ప్రభుత్వ వర్గాలు ఆశిస్తున్నాయి. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు పనితీరును మరింత మెరుగుపరిచే దిశగా ఒక సానుకూల పరిణామం.
