భారత దేశంలో అతిపెద్ద పరిపాలనా మరియు గణాంక ప్రక్రియ అయిన జనగణన (Census 2027) కు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం బుధవారం (జనవరి 7, 2026) కీలక నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది. కరోనా కారణంగా 2021లో జరగాల్సిన ఈ ప్రక్రియ, 15 ఏళ్ల సుదీర్ఘ నిరీక్షణ తర్వాత ఇప్పుడు పట్టాలెక్కనుంది.
జనగణన 2027: రెండు దశల్లో ప్రక్రియ.. తొలిసారిగా డిజిటల్ మరియు కులగణన!
కేంద్ర హోంశాఖ విడుదల చేసిన ఈ గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ప్రకారం, దేశవ్యాప్తంగా జనాభా లెక్కింపును రెండు ప్రధాన దశల్లో పూర్తి చేయనున్నారు.
ముఖ్యమైన షెడ్యూల్ మరియు వివరాలు:
-
తొలి దశ (గృహాల జాబితా): 2026 ఏప్రిల్ 1 నుంచి సెప్టెంబర్ 30 వరకు ఈ ప్రక్రియ సాగుతుంది. ఇందులో ఇళ్ల నిర్మాణం, సౌకర్యాలు (నీరు, విద్యుత్, ఇంటర్నెట్), ఆస్తుల వివరాలను సేకరిస్తారు.
-
రెండో దశ (జనాభా గణన): 2027 ఫిబ్రవరిలో అసలైన జనాభా లెక్కింపు జరుగుతుంది. వ్యక్తుల వయస్సు, విద్య, వృత్తి మరియు సామాజిక వివరాలను సేకరిస్తారు.
-
మంచు ప్రాంతాలకు మినహాయింపు: లడఖ్, జమ్మూ కాశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు ఉత్తరాఖండ్లోని మంచు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో 2026 సెప్టెంబర్ లోనే ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేస్తారు.
-
కులగణన: స్వతంత్ర భారతదేశ చరిత్రలో తొలిసారిగా సాధారణ జనగణనతో పాటు కులాల వారీగా వివరాలను (Caste Census) కూడా సేకరించాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది.
డిజిటల్ విప్లవం – కొత్త ఫీచర్లు:
-
మొబైల్ యాప్: ఈసారి జనగణన పూర్తిగా కాగితం రహితంగా (Paperless) సాగనుంది. 30 లక్షల మందికి పైగా ఎన్యూమరేటర్లు తమ మొబైల్ ఫోన్లు లేదా ట్యాబ్ల ద్వారా డేటాను సేకరిస్తారు.
-
సెల్ఫ్ ఎన్యూమరేషన్: ప్రతి ఇంటికి ఎన్యూమరేటర్లు రాకముందే, పౌరులు తమ వివరాలను స్వయంగా (Self-Enumeration) ఆన్లైన్ పోర్టల్ లేదా యాప్ ద్వారా నమోదు చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించారు.
-
బడ్జెట్: ఈ భారీ ప్రాజెక్టు కోసం కేంద్ర మంత్రివర్గం రూ. 11,718.24 కోట్ల నిధులను ఆమోదించింది.
విశ్లేషణ:
2011 తర్వాత జరుగుతున్న ఈ జనగణన దేశ భవిష్యత్తుకు అత్యంత కీలకం. సేకరించిన డేటా ఆధారంగానే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) మరియు సంక్షేమ పథకాల రూపకల్పన జరుగుతుంది. తొలిసారిగా కులగణన చేపట్టడం వల్ల దేశంలోని వివిధ సామాజిక వర్గాల స్థితిగతులపై స్పష్టమైన అవగాహన వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఈ భారీ ప్రక్రియ ద్వారా దేశ జనాభా, ఆర్థిక మరియు సామాజిక స్థితిగతులపై ఖచ్చితమైన గణాంకాలు అందుబాటులోకి రానున్నాయి. మీరు కూడా మీ వివరాలను స్వయంగా నమోదు చేసుకోవడం ద్వారా ఈ జాతీయ యజ్ఞంలో భాగస్వాములు కావచ్చు.
