భారతదేశంలో రోడ్డు ప్రమాదాలను నివారించి, ట్రాఫిక్ నిబంధనల అమలులో జవాబుదారీతనం పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం విప్లవాత్మక మార్పులకు శ్రీకారం చుట్టింది. ఇకపై దేశంలో గ్రేడ్-ఆధారిత డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టనున్నట్లు కేంద్ర రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల శాఖ మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ ప్రకటించారు. ఈ కొత్త విధానం ద్వారా వాహనదారుల క్రమశిక్షణను బట్టి పాయింట్లు కేటాయించడం లేదా కోత విధించడం జరుగుతుంది.
పాయింట్ల వ్యవస్థ మరియు లైసెన్స్ రద్దు:
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ప్రతి డ్రైవింగ్ లైసెన్స్కు నిర్దిష్ట పాయింట్లు ఉంటాయి. ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనలకు పాల్పడిన ప్రతిసారీ ఈ పాయింట్లలో కోత విధిస్తారు. ఉదాహరణకు, రాంగ్ సైడ్ డ్రైవింగ్, అతివేగం లేదా సిగ్నల్ జంపింగ్ వంటి తప్పులు చేస్తే పాయింట్లు తగ్గుతాయి. ఒకవేళ మొత్తం పాయింట్లు పూర్తయితే (సుమారు 12 పాయింట్లు), ఆ డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ను ఆరు నెలల పాటు సస్పెండ్ చేస్తారు. పదేపదే నిబంధనలు ఉల్లంఘించే వారి లైసెన్స్లను శాశ్వతంగా రద్దు చేసే అధికారం కూడా అధికారులకు ఉంటుంది.
ప్రమాదాల నివారణే లక్ష్యం:
దేశంలో ఏటా సుమారు 5 లక్షల రోడ్డు ప్రమాదాలు జరుగుతుండగా, దాదాపు 1.8 లక్షల మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ఇందులో 72 శాతం మంది 18-45 ఏళ్ల లోపు యువతే ఉండటం పట్ల నితిన్ గడ్కరీ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రధాని మోదీ నాయకత్వంలోని ప్రభుత్వం రోడ్డు భద్రతను ఒక ఉద్యమంలా చేపట్టిందని, అందుకే పెనాల్టీలు పెంచడంతో పాటు ఈ పాయింట్ల వ్యవస్థను తీసుకువస్తున్నామని ఆయన పేర్కొన్నారు. కేవలం జరిమానాలే కాకుండా, లైసెన్స్ పోతుందనే భయం వాహనదారుల్లో క్రమశిక్షణను పెంచుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
రాష్ట్రాల సహకారం మరియు సాంకేతికత:
ఆంధ్రప్రదేశ్లో సీఎం చంద్రబాబు మరియు తెలంగాణలో సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ఇప్పటికే ఐటీ ఆధారిత ట్రాఫిక్ మేనేజ్మెంట్ వ్యవస్థలను ప్రోత్సహిస్తున్నారు. ఈ కొత్త గ్రేడ్ వ్యవస్థ కూడా పూర్తిగా డిజిటల్ పద్ధతిలో పనిచేస్తుంది. వాహనదారుల హిస్టరీ మొత్తం ఆన్లైన్లో అందుబాటులో ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ప్రమాదాలు ఎక్కువగా జరిగే ‘బ్లాక్ స్పాట్స్’ను గుర్తించి, వాటిని సరిదిద్దేందుకు కేంద్రం ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించింది. ఉదయ్పూర్లో విజయ్-రష్మిక పెళ్లి వేడుకల వంటి సందర్భాల్లో ట్రాఫిక్ నిర్వహణ ఎంత కీలకమో, సాధారణ రోజుల్లో కూడా రహదారి భద్రత అంతే ముఖ్యమని అధికారులు గుర్తు చేస్తున్నారు.
విశ్లేషణ:
అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో ఇప్పటికే అమలులో ఉన్న ఈ పాయింట్ల వ్యవస్థ భారతదేశంలో ట్రాఫిక్ సంస్కృతిని మార్చగలదు. ఇది కేవలం శిక్షాత్మక చర్య మాత్రమే కాదు, బాధ్యతాయుతమైన డ్రైవర్లకు మంచి గ్రేడ్లు ఇవ్వడం ద్వారా వారిని ప్రోత్సహించే అవకాశం కూడా ఉంది. దీనివల్ల బీమా ప్రీమియంలు తగ్గడం వంటి ప్రయోజనాలు కూడా భవిష్యత్తులో వాహనదారులకు అందవచ్చు.
