మూడు కార్పొరేషన్లుగా హైదరాబాద్.. ఉత్తర్వులు జారీ చేసిన రేవంత్ సర్కార్

హైదరాబాద్ మహానగర పాలనలో ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (GHMC) ప్రస్తుత పాలకమండలి పదవీకాలం ఫిబ్రవరి 10, 2026తో ముగియడంతో, తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ భారీ సంస్థను మూడు స్వతంత్ర మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లుగా విభజిస్తూ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. పరిపాలనా సౌలభ్యం, వేగవంతమైన పౌర సేవలు మరియు పట్టణ ప్రాంతాల సమగ్ర అభివృద్ధి లక్ష్యంగా ఈ ‘త్రివిభజన’ (Trifurcation) ప్రక్రియకు శ్రీకారం చుట్టారు.

కీలక తేదీలు:

• ఫిబ్రవరి 10, 2026: జీహెచ్‌ఎంసీ పాలకమండలి ఐదేళ్ల పదవీకాలం ముగింపు.

• ఫిబ్రవరి 11, 2026: ప్రత్యేకాధికారుల (Special Officers) పాలన ప్రారంభం మరియు విభజన ఉత్తర్వుల వెలువడటం.

• ఆగస్టు 2026: కొత్తగా ఏర్పడిన మూడు కార్పొరేషన్లకు ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సిన గడువు.

ముఖ్యాంశాలు:

మూడు కొత్త కార్పొరేషన్ల ఆవిర్భావం: 2,053 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉన్న మెగా జీహెచ్‌ఎంసీని మూడు భాగాలుగా విభజించారు. ఇవి ఇప్పుడు హైదరాబాద్, సైబరాబాద్ మరియు మల్కాజిగిరి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లుగా పిలవబడతాయి. కోర్ సిటీ మరియు పాతబస్తీ ప్రాంతాలతో ‘హైదరాబాద్’ కార్పొరేషన్, ఐటీ కారిడార్ మరియు పశ్చిమ ప్రాంతాలతో ‘సైబరాబాద్’ కార్పొరేషన్, తూర్పు మరియు ఉత్తర శివారు ప్రాంతాలతో ‘మల్కాజిగిరి’ కార్పొరేషన్లు ఏర్పడ్డాయి. ఈ విభజనను ఇటీవలి పోలీసు కమిషనరేట్ల సరిహద్దులకు అనుగుణంగానే శాస్త్రీయంగా రూపొందించారు.

జనాభా మరియు వార్డుల పంపిణీ: విభజన తర్వాత హైదరాబాద్ కార్పొరేషన్ అత్యధికంగా సుమారు 68 లక్షల జనాభాను కలిగి ఉండగా, సైబరాబాద్ 35 లక్షలు, మల్కాజిగిరి 31 లక్షల జనాభాను కలిగి ఉన్నాయి. మొత్తం 300 వార్డులలో హైదరాబాద్ పరిధిలో 150 వార్డులు ఉండగా, మిగిలిన 150 వార్డులను సైబరాబాద్ మరియు మల్కాజిగిరి మధ్య దాదాపు సమానంగా పంపిణీ చేశారు. దీనివల్ల స్థానిక సమస్యలపై ఫోకస్ పెంచడం, పారిశుద్ధ్యం మరియు మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో జాప్యాన్ని నివారించడం సులభతరమవుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

పాలనా యంత్రాంగం మరియు బాధ్యతలు: ప్రతి కార్పొరేషన్‌కు ఒక ప్రత్యేక మేయర్ మరియు ఐఏఎస్ క్యాడర్ కమిషనర్‌ను నియమించనున్నారు. ప్రస్తుత జీహెచ్‌ఎంసీ కమిషనర్ కర్ణన్ హైదరాబాద్ కమిషనర్‌గా కొనసాగే అవకాశం ఉండగా, అదనపు కమిషనర్లుగా ఉన్న సృజన మరియు వినయ్ కృష్ణారెడ్డిలకు సైబరాబాద్, మల్కాజిగిరి బాధ్యతలు అప్పగించేలా కసరత్తు పూర్తయింది. ఈ విభజన వల్ల ఆస్తి పన్ను వసూళ్లు, భవన నిర్మాణ అనుమతులు మరియు ఇతర విభాగాల పర్యవేక్షణ మరింత పారదర్శకంగా మారుతుందని అధికారులు ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ప్రపంచ స్థాయి నగరంగా హైదరాబాద్‌..

జీహెచ్‌ఎంసీ విభజన నిర్ణయం హైదరాబాద్‌ను ప్రపంచ స్థాయి నగరంగా తీర్చిదిద్దే వ్యూహంలో భాగం. ఒకే భారీ సంస్థ కింద 1.34 కోట్ల జనాభాకు సేవలు అందించడం పరిపాలనాపరంగా సవాలుగా మారింది. వికేంద్రీకరణ ద్వారా నిధుల కేటాయింపు మరియు సమస్యల పరిష్కారంలో వేగం పెరుగుతుంది. అయితే, ఈ విభజనపై రాజకీయ విమర్శలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రతిపక్షాలు దీనిని రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం చేస్తున్న మార్పుగా అభివర్ణిస్తుండగా, ప్రభుత్వం మాత్రం ఇది కేవలం ప్రజల సౌకర్యం కోసమేనని స్పష్టం చేస్తోంది.