కేంద్రం కీలక నిర్ణయం.. ఇకపై ఫోన్లలో ప్రభుత్వ యాప్, డిలీట్ చేయలేరు

భారతదేశ టెలికాం మంత్రిత్వ శాఖ ఇటీవల ఒక ఆదేశాన్ని జారీ చేసింది. దీని ప్రకారం, స్మార్ట్‌ఫోన్ తయారీదారులు తప్పనిసరిగా ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉన్న సైబర్ భద్రతా అప్లికేషన్‌ను అన్ని కొత్త పరికరాలలో ముందే ఇన్‌స్టాల్ చేయాలి మరియు వినియోగదారులు దానిని తొలగించడానికి లేదా నిలిపివేయడానికి వీలు లేకుండా చూడాలి.

భారతదేశంలో సైబర్ నేరాలు, ఫోన్ల దొంగతనం మరియు నకిలీ IMEI నంబర్ల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు ఈ చర్య తీసుకున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది.

ముఖ్య ఆదేశాలు మరియు గడువు

• తప్పనిసరి ఇన్‌స్టాలేషన్: మొబైల్ ఫోన్ తయారీదారులు (Apple, Samsung, Vivo, Oppo, Xiaomi వంటి ప్రధాన సంస్థలతో సహా) తమ కొత్త పరికరాలలో ఈ ప్రభుత్వ యాప్‌ను తప్పనిసరిగా లోడ్ చేయాలి.

• తొలగించే అవకాశం లేదు: వినియోగదారులు ఈ యాప్‌ను డిలీట్ చేయకుండా లేదా డిజేబుల్ చేయకుండా ఉండేలా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలి.

• గడువు: నవంబర్ 28న జారీ చేయబడిన ఈ ఆదేశం ప్రకారం, తయారీదారులు 90 రోజుల్లోగా దీనిని అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది. సరఫరా గొలుసులో ఉన్న పాత ఫోన్లకు కూడా సాఫ్ట్‌వేర్ అప్‌డేట్‌ల ద్వారా ఈ యాప్‌ను చేర్చాలి.

ఏ యాప్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేయాలి?

• ప్రభుత్వం తప్పనిసరి చేయాలని ఆదేశించిన ఈ యాప్ పేరు ‘సంచార్ సాథీ’ (Sanchar Saathi).

• ‘సంచార్ సాథీ’ ఉపయోగం: ఈ యాప్ వినియోగదారులకు పోగొట్టుకున్న లేదా దొంగిలించబడిన ఫోన్‌లను బ్లాక్ చేయడానికి, అనుమానాస్పద కాల్‌లను నివేదించడానికి మరియు IMEI నంబర్‌లను తనిఖీ చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

• ప్రభుత్వ గణాంకాలు: జనవరిలో ప్రారంభించినప్పటి నుండి, ఈ ప్లాట్‌ఫారమ్ 700,000 కంటే ఎక్కువ పోగొట్టుకున్న ఫోన్‌లను రికవరీ చేయడంలో సహాయపడింది.

వివాదం మరియు పరిశ్రమ ఆందోళన

• గోప్యతా ఆందోళనలు: ఈ ఆదేశం గోప్యతా న్యాయవాదులు (Privacy Advocates) మరియు డిజిటల్ హక్కుల సంస్థల నుండి తీవ్ర ఆందోళనను రేకెత్తించే అవకాశం ఉంది.

• Apple ప్రతిఘటన: Apple వంటి సంస్థలకు ఈ ఆదేశం సవాలుగా మారవచ్చు, ఎందుకంటే వారి అంతర్గత విధానాలు తమ ఫోన్లలో ప్రభుత్వ లేదా మూడవ పక్షం యాప్‌లను ముందే ఇన్‌స్టాల్ చేయడాన్ని సాధారణంగా నిషేధిస్తాయి. గతంలో కూడా యాంటీ-స్పామ్ యాప్‌ విషయంలో Apple భారతీయ నియంత్రణాధికారులతో విభేదించింది.

• పరిశ్రమ ఆందోళన: ఈ ఆదేశం జారీ చేయడానికి ముందు కంపెనీలతో సంప్రదింపులు జరపకపోవడం పట్ల పరిశ్రమ వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.

‘సంచార్ సాథీ’ యాప్ ముఖ్య ఫీచర్లు

ప్రభుత్వం ఈ యాప్‌ను సైబర్ నేరాలు, మోసాలు, ఫోన్ దొంగతనాలు మరియు నకిలీ IMEI నంబర్ల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు అత్యవసర చర్యగా పేర్కొంది. దీని ప్రధాన ఫీచర్లు:

• చక్షు (Chakshu): మోసపూరితమైన కాల్స్, SMSలు లేదా WhatsApp సందేశాలను నేరుగా రిపోర్ట్ చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

• పోగొట్టుకున్న/దొంగిలించబడిన ఫోన్‌ను బ్లాక్ చేయండి: పోయిన ఫోన్‌ను బ్లాక్ చేసి, దానిని నెట్‌వర్క్‌లో పనిచేయకుండా నిరోధించవచ్చు. ఫోన్ దొరికిన తర్వాత అన్‌బ్లాక్ చేసుకునే సౌకర్యం ఉంది.

• మీ పేరుపై ఎన్ని కనెక్షన్లు?: మీ ఆధార్ లేదా ఇతర ఐడీపై ఎన్ని మొబైల్ కనెక్షన్లు ఉన్నాయో తెలుసుకోవచ్చు మరియు మీకు అవసరం లేని కనెక్షన్లను నివేదించవచ్చు.

• IMEI నంబర్ తనిఖీ: మీ మొబైల్ హ్యాండ్‌సెట్ ప్రామాణికమైనదో కాదో IMEI నంబర్ ద్వారా తనిఖీ చేయవచ్చు.

గోప్యతా విధానం

‘సంచార్ సాథీ’ యాప్ ప్రైవసీ పాలసీ ప్రకారం, సేవలను అందించడానికి అవసరమైన కనీస వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని మాత్రమే సేకరిస్తారు. వాణిజ్య ప్రకటనల కోసం వినియోగదారుల ప్రొఫైల్‌లను సృష్టించరు.

చట్టబద్ధంగా అవసరమైతే తప్ప, యాప్ డేటాను థర్డ్-పార్టీలతో లేదా ప్రభుత్వ సంస్థలతో పంచుకోరు. ఇది ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ చట్టం 2000 (IT Act) మరియు డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ చట్టం 2023 (DPDP Act) లకు లోబడి పనిచేస్తుందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

అయితే, ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉన్న ‘సంచార్ సాథీ’ యాప్‌ను కొత్త ఫోన్లలో తప్పనిసరిగా లోడ్ చేయాలనే మరియు దానిని తొలగించకుండా నిరోధించాలనే తాజా ఆదేశం టెక్ దిగ్గజాలకు ఒక పెద్ద సవాలుగా మారనుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.