ఎన్నికల ఫలితాల వెల్లడి తర్వాత ఈవీఎంల (EVM) పనితీరుపై అభ్యర్థులకు ఉండే సందేహాలను నివృత్తి చేసేందుకు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ECI) కీలక నిబంధనలను అమలులోకి తెచ్చింది. ఫలితాలు ప్రకటించిన 7 రోజులలోపు అభ్యర్థులు తమ నియోజకవర్గంలోని నిర్ణీత శాతం ఈవీఎంలను వీవీప్యాట్ (VVPAT) స్లిప్పులతో సరిపోల్చాలని కోరవచ్చు. ఈ మేరకు 2026 ఫిబ్రవరి 27 నాటి తాజా నివేదికల ప్రకారం మరిన్ని వివరాలు వెల్లడయ్యాయి.
ముఖ్యాంశాలు:
గతంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాల మేరకు, ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చిన తర్వాత రెండో లేదా మూడో స్థానంలో నిలిచిన అభ్యర్థులు తమకు అనుమానం ఉన్న ఈవీఎంలను తనిఖీ చేయించుకునే అవకాశం ఉంది. ఒక నియోజకవర్గంలో గరిష్టంగా 5 శాతం ఈవీఎంలలోని మెమరీ చిప్స్ మరియు వీవీప్యాట్లను వెరిఫై చేయాలని అభ్యర్థి లిఖితపూర్వకంగా దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. ఇందుకోసం అభ్యర్థులు నిర్ణీత రుసుమును చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ తనిఖీలో ఈవీఎం ట్యాంపరింగ్ జరిగినట్లు తేలితే, అభ్యర్థి చెల్లించిన రుసుమును తిరిగి ఇచ్చేస్తారు.
ఈ తనిఖీ ప్రక్రియ ఫలితాలు వెల్లడైన 45 రోజుల తర్వాత ప్రారంభమవుతుంది. ఎందుకంటే ఎన్నికల పిటిషన్లు (Election Petitions) దాఖలు చేయడానికి ఉన్న గడువు ముగిసిన తర్వాతే ఈ వెరిఫికేషన్ చేపడతారు. ఈ ప్రక్రియ మొత్తం తయారీ సంస్థలైన బెల్ (BEL) లేదా ఈసీఐఎల్ (ECIL) ఇంజనీర్ల సమక్షంలో జరుగుతుంది. ప్రధాని మోదీ ప్రభుత్వం ఎన్నికల పారదర్శకతకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుండగా, ఈ నిర్ణయం ఓటర్లలో నమ్మకాన్ని పెంచుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో సీఎం చంద్రబాబు మరియు తెలంగాణలో సీఎం రేవంత్ రెడ్డి కూడా గతంలో ఈవీఎంల విశ్వసనీయతపై చర్చలు జరిగినప్పుడు పారదర్శకమైన విధానాల అవశ్యకతను నొక్కి చెప్పారు.
ఎన్నికల సంఘం జారీ చేసిన కొత్త స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్ (SOP) ప్రకారం, అభ్యర్థులు తమకు అనుమానం ఉన్న పోలింగ్ స్టేషన్ల నంబర్లను ముందుగానే తెలియజేయాలి. ఈ వెరిఫికేషన్ సమయంలో అభ్యర్థి లేదా వారి తరపున ప్రతినిధి హాజరయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల కౌంటింగ్ పూర్తయిన తర్వాత కూడా ఏవైనా సాంకేతిక లోపాలు ఉన్నాయా అనే విషయాన్ని అభ్యర్థులు నిర్ధారించుకోవచ్చు.
విశ్లేషణ:
ఈ నిర్ణయం వల్ల ఎన్నికల ప్రక్రియలో జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది. ఓడిపోయిన అభ్యర్థులకు తమ ఓటమిపై ఉన్న సందేహాలను నివృత్తి చేసుకునే చట్టబద్ధమైన అవకాశం లభించింది. 100 శాతం వీవీప్యాట్ లెక్కింపు సాధ్యం కాకపోయినా, ఈ 5 శాతం వెరిఫికేషన్ అనేది వ్యవస్థపై నమ్మకాన్ని నిలబెట్టే ఒక మధ్యేమార్గంగా కనిపిస్తోంది.
