గాలి మరియు నీటి కాలుష్యం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, దేశవ్యాప్తంగా సామాన్యులకు ఊరటనిచ్చే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అడుగులు వేస్తోంది. త్వరలో జరగబోయే జీఎస్టీ (GST) కౌన్సిల్ సమావేశంలో ఎయిర్ మరియు వాటర్ ప్యూరిఫైర్లపై పన్ను తగ్గించే ప్రతిపాదనను చర్చించనున్నారు.
ప్రస్తుతం ఎయిర్ ప్యూరిఫైర్లు మరియు వాటర్ ప్యూరిఫైర్లు విలాసవంతమైన వస్తువుల జాబితాలో ఉండటంతో వాటిపై 18% జీఎస్టీ అమలవుతోంది. అయితే, కాలుష్య కోరల్లో చిక్కుకున్న ప్రజలకు ఇవి అత్యవసర వస్తువులని (Essential Goods), కాబట్టి పన్ను తగ్గించాలని గత కొంతకాలంగా డిమాండ్లు వినిపిస్తున్నాయి.
ప్రధానాంశాలు:
-
పన్ను తగ్గింపు ప్రతిపాదన: ఈ ఉత్పత్తులపై ఉన్న 18% జీఎస్టీని 5%కి తగ్గించాలని కౌన్సిల్ యోచిస్తోంది. దీనివల్ల రిటైల్ మార్కెట్లో ఈ యంత్రాల ధరలు 10% నుండి 15% వరకు తగ్గే అవకాశం ఉంది.
-
కోర్టు జోక్యం: ఢిల్లీ వంటి నగరాల్లో వాయు కాలుష్యం ప్రమాదకర స్థాయికి చేరడంతో, ఎయిర్ ప్యూరిఫైర్లపై పన్ను తగ్గించాలని ఢిల్లీ హైకోర్టు ఇటీవలే సూచించింది. పన్ను భారం తగ్గితేనే సామాన్యులు వీటిని కొనుగోలు చేయగలరని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
-
అవసరమైన వస్తువులుగా గుర్తింపు: ప్యూరిఫైర్లను ‘డిస్క్రిషనరీ’ (ఐచ్ఛిక) వస్తువుల నుండి ‘ఎసెన్షియల్’ (అవసరమైన) వస్తువుల విభాగంలోకి మార్చడం ద్వారా పన్ను స్లాబ్ను తగ్గించవచ్చు.
-
ఇతర ఉత్పత్తులు: కేవలం ప్యూరిఫైర్లే కాకుండా, ఇంట్లో వాడే పురుగుమందులు (Insecticides), ఎలుకల మందుల వంటి ఆరోగ్య సంబంధిత వస్తువులపై కూడా పన్ను తగ్గించే అంశాన్ని కౌన్సిల్ పరిశీలించే అవకాశం ఉంది.
-
సమయం: రాబోయే 15 రోజుల్లో జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశం అయ్యే అవకాశం ఉందని సమాచారం.
విశ్లేషణ:
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో స్వచ్ఛమైన గాలి, సురక్షితమైన తాగునీరు అనేది ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక హక్కు. వీటిని అందించే పరికరాలపై అధిక పన్ను విధించడం వల్ల మధ్యతరగతి, పేద వర్గాలకు ఇవి భారంగా మారుతున్నాయి. ప్రభుత్వం పన్ను తగ్గించడం వల్ల ప్రజల ఆరోగ్య భద్రత పెరగడమే కాకుండా, పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా మేలు జరుగుతుంది.
ప్రభుత్వ నిర్ణయం సానుకూలంగా ఉంటే, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు ఇదొక పెద్ద ఊరట అవుతుంది. ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన పరికరాలను పన్ను రాయితీల ద్వారా ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.
