ఢిల్లీలో పెరిగిపోతున్న వాయు కాలుష్యం (Air Pollution) నేపథ్యంలో, ఎయిర్ ప్యూరిఫైర్ల (Air Purifiers) ధరలు తగ్గించే దిశగా ఢిల్లీ హైకోర్టు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఎయిర్ ప్యూరిఫైర్లపై ప్రస్తుతం విధిస్తున్న 18% వస్తు సేవల పన్నును (GST) తగ్గించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్పై స్పందించిన కోర్టు, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి 10 రోజుల గడువు విధించింది.
ముఖ్య అంశాలు – ఢిల్లీ హైకోర్టు విచారణ:
-
కేంద్రానికి గడువు: ఎయిర్ ప్యూరిఫైర్లపై జీఎస్టీని తగ్గించే అంశంపై తన అభిప్రాయాన్ని తెలియజేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి 10 రోజుల సమయం ఇస్తూ హైకోర్టు నోటీసులు జారీ చేసింది.
-
పిటిషనర్ వాదన: ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యత అత్యంత ప్రమాదకర స్థాయికి (Severe Plus) చేరుకుందని, ఈ తరుణంలో ఎయిర్ ప్యూరిఫైర్లు లగ్జరీ వస్తువులు కాదని, అవి ప్రాణాలను రక్షించే అవసరమైన వస్తువులని పిటిషనర్ కోర్టుకు వివరించారు. అధిక పన్నుల వల్ల సామాన్యులు వీటిని కొనలేకపోతున్నారని పేర్కొన్నారు.
-
కేంద్రం హెచ్చరిక: అయితే, జీఎస్టీ తగ్గింపు అనేది ఏకపక్షంగా చేసేది కాదని, దీనివల్ల రెవెన్యూపై ప్రభావం పడుతుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం గతంలో ప్రాథమికంగా కోర్టుకు సూచించింది. అయినప్పటికీ, కాలుష్య తీవ్రత దృష్ట్యా సమగ్ర నివేదిక ఇవ్వాలని కోర్టు ఆదేశించింది.
-
కనిష్ఠ పన్ను డిమాండ్: ప్యూరిఫైర్లను 5% జీఎస్టీ స్లాబ్లోకి తీసుకురావాలని లేదా పన్ను నుంచి పూర్తి మినహాయింపు ఇవ్వాలని పిటిషన్లో కోరారు. తద్వారా మధ్యతరగతి ప్రజలకు ఇవి అందుబాటులోకి వస్తాయని వాదించారు.
నేపథ్యం:
ప్రతి ఏటా శీతాకాలంలో ఢిల్లీలో కాలుష్యం తీవ్ర స్థాయికి చేరుతోంది. దీనివల్ల ప్రజలు శ్వాసకోస సంబంధిత వ్యాధులతో ఆసుపత్రుల పాలవుతున్నారు. మార్కెట్లో నాణ్యమైన ఎయిర్ ప్యూరిఫైర్ల ధరలు రూ. 10,000 నుండి రూ. 50,000 వరకు ఉండటంతో, పన్ను తగ్గింపు అనేది వినియోగదారులకు పెద్ద ఊరటనిస్తుంది. ఈ కేసు తదుపరి విచారణలో కేంద్రం ఇచ్చే వివరణపైనే జీఎస్టీ కౌన్సిల్ నిర్ణయం ఆధారపడి ఉంటుంది.
కాలుష్యం అనేది ఢిల్లీలో ఒక ఆరోగ్య ఎమర్జెన్సీగా మారింది, కాబట్టి ప్యూరిఫైర్లను నిత్యావసరాలుగా గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది. పన్ను తగ్గింపు వల్ల తక్కువ ఆదాయ వర్గాల ప్రజలు కూడా స్వచ్ఛమైన గాలిని పొందే అవకాశం కలుగుతుంది. ప్రభుత్వం పన్ను ఆదాయం కంటే ప్రజల ఆరోగ్యానికే ప్రథమ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని న్యాయస్థానం పరోక్షంగా సూచించింది.
