అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చారిత్రాత్మక శాంతి ఒప్పందం.. స్వాగతించిన ప్రపంచ దేశాలు

అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య కుదిరిన చరిత్రాత్మక శాంతి ఒప్పందంతో కొన్ని నెలలుగా ప్రపంచ దేశాలను వణికించిన పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలకు ఎట్టకేలకు తెరపడింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం కుదిరినట్లు అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా వ్యూహాత్మక హోర్ముజ్ జలసంధిని ఎలాంటి సుంకాలు లేకుండా తిరిగి తెరుస్తున్నట్లు, అలాగే ఇరాన్ ఓడరేవులపై ఉన్న నావికా దళ దిగ్బంధనాన్ని తక్షణమే ఎత్తివేయాలని అమెరికా సైన్యాన్ని ఆదేశించినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ‘షిప్‌ల ఇంజన్లను స్టార్ట్‌ చేయండి, ఆయిల్‌ తరలించండి’ అంటూ డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ సందర్భంగా అంతర్జాతీయ రవాణా రంగానికి ఉత్సాహంగా పిలుపునిచ్చారు.

ఈ దౌత్యపరమైన మలుపుపై ఇరాన్ కూడా సానుకూలంగా స్పందించింది. అమెరికాతో అవగాహన ఒప్పందం కుదిరిందని, యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు ఇరుపక్షాలు అంగీకారానికి వచ్చాయని ఇరాన్ డిప్యూటీ విదేశాంగ శాఖ మంత్రి ఘరీబా బాదీ వెల్లడించారు. దాదాపు 60 రోజుల పాటు సాగిన సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం ఈ డీల్ సాకారమైందని, జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్‌లో ఈ ఒప్పందంపై అధికారికంగా సంతకాలు చేయనున్నట్లు ఆయన స్పష్టం చేశారు.

అయితే, కేవలం ఒప్పందం కుదిరినంత మాత్రాన శత్రువులను బ్లైండ్‌గా నమ్మలేమని, అమెరికా తన హామీలకు ఎంతవరకు కట్టుబడి ఉంటుందో నిశితంగా పరిశీలిస్తామని ఘరీబా బాదీ వ్యాఖ్యానించారు. ఈ చారిత్రాత్మక ఒప్పందం నేపథ్యంలో లెబనాన్ సహా ఇతర పశ్చిమాసియా ప్రాంతాలలో కొనసాగుతున్న అన్ని రకాల మిలటరీ ఆపరేషన్స్ తక్షణమే నిలిచిపోనున్నాయి.

ప్రాంతీయ స్థిరత్వాన్ని పునరుద్ధరించడానికి మరియు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక రంగానికి ఊరటనిచ్చే ఈ శాంతి ఒప్పందాన్ని ప్రపంచ దేశాలు ఏకగ్రీవంగా స్వాగతించాయి. ఈ శాంతి చర్చలలో పాకిస్థాన్ ప్రధానంగా మధ్యవర్తిత్వం వహించగా, ఖతార్, టర్కీ, యూకే, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్ దేశాలు ఈ పరిణామంపై హర్షం వ్యక్తం చేశాయి. తీవ్రమైన దౌత్య ప్రక్రియ అనంతరం ఇరుపక్షాలు సైనిక చర్యలను శాశ్వతంగా ముగించడానికి అంగీకరించాయని ఈ చర్చల్లో కీలక పాత్ర పోషించిన పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ తెలిపారు. ఈ ఒప్పందానికి సహకరించిన ఖతార్, సౌదీ అరేబియా, టర్కీ దేశాలకు ఆయన ధన్యవాదాలు తెలిపారు.

• ఖతార్ హర్షం: ఖతార్ ప్రధాన మంత్రి షేక్ మహ్మద్ బిన్ అబ్దుల్రహమాన్ బిన్ జాసిమ్ అల్ థానీ ఈ అవగాహన ఒప్పందాన్ని స్వాగతించారు. భవిష్యత్తు చర్చలు సానుకూల వాతావరణంలో సాగుతాయని ఆశిస్తున్నట్లు పేర్కొంటూ, ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడంలో పాకిస్థాన్ పోషించిన పాత్రను ఖతార్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రశంసించింది.

• చారిత్రాత్మక విజయమన్న టర్కీ: టర్కీ అధ్యక్షుడు తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్ ఈ పరిణామాన్ని చారిత్రాత్మక విజయంగా అభివర్ణించారు. ప్రపంచం ఎప్పటి నుంచో ఎదురుచూస్తున్న ఈ వార్త, ప్రాంతీయ శాంతికి గట్టి పునాది వేస్తుందని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.

• బ్రిటన్ కీలక వ్యాఖ్యలు: బ్రిటన్ ప్రధాని కీర్ స్టార్మర్ స్పందిస్తూ.. ఈ ఒప్పందం యుద్ధాన్ని ముగించడానికి, హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ఒక కీలకమైన అడుగు అని పేర్కొన్నారు. అయితే ఇరాన్ ఎప్పటికీ అణు ఆయుధాన్ని పొందకూడదనే విషయాన్ని ఆయన స్పష్టం చేస్తూ, హోర్ముజ్ జలసంధిలో మైన్లను తొలగించే ప్రక్రియకు బ్రిటన్ సహకరిస్తుందని చెప్పారు.

• జర్మనీ ఆశాభావం: జర్మన్ ఛాన్సలర్ ఫ్రెడరిక్ మెర్జ్ ఈ ఒప్పందం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగంగా పుంజుకోవడానికి మరియు మిడిల్ ఈస్ట్‌లో భద్రత పెరగడానికి ఎంతగానో దోహదపడుతుందని అభిప్రాయపడ్డారు.

• ఫ్రాన్స్ డిమాండ్: ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ మాట్లాడుతూ, హోర్ముజ్ జలసంధిని ఎలాంటి ఆంక్షలు లేకుండా తక్షణమే తెరవాలని డిమాండ్ చేశారు. సముద్ర రవాణాను పునరుద్ధరించడానికి ఫ్రాన్స్, బ్రిటన్లు అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇస్తాయని, అలాగే ఇరాన్ అణు, బాలిస్టిక్ కార్యక్రమాలపై మరిన్ని విస్తృత చర్చలు జరగాలని ఆకాంక్షించారు.

పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న యుద్ధ మేఘాలను తొలగిస్తూ అమెరికా, ఇరాన్ దేశాలు తీసుకున్న ఈ శాంతి నిర్ణయం అంతర్జాతీయ దౌత్య చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది. జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్‌లో జరిగే అధికారిక సంతకాల ప్రక్రియ తర్వాత ప్రపంచ మార్కెట్‌కు, ముఖ్యంగా ముడి చమురు రవాణాకు పూర్తి స్థాయిలో మార్గం సుగమం కానుంది.