ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం లోక్సభలో న్యాయరంగానికి సంబంధించి కీలకమైన బిల్లును ఆమోదింపజేసింది. సుప్రీంకోర్టులో పెరుగుతున్న కేసుల భారాన్ని తగ్గించి, విచారణ ప్రక్రియను మరింత వేగవంతం చేసేందుకు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచే ‘సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ బిల్లు-2026’కు లోక్సభ ఆమోదం తెలిపింది.
ఈ బిల్లు ద్వారా సుప్రీంకోర్టులో ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) మినహా న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 33 నుంచి 37కి పెరగనుంది. దీనితో సీజేఐతో కలిపి అత్యున్నత నాయస్థానంలో మొత్తం న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 34 నుంచి 38కి చేరనుంది.
బిల్లు ఆమోదం మరియు వర్షాకాల సమావేశాలు
కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ ఈ బిల్లును లోక్సభలో ప్రవేశపెట్టారు. కేసుల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతుండటంతో బాధితులకు సకాలంలో న్యాయం అందించేందుకే న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచుతున్నట్లు ఆయన వెల్లడించారు.
మే నెలలో రాష్ట్రపతి జారీ చేసిన అత్యవసర ఉత్తర్వుల (ఆర్డినెన్స్) స్థానంలో చట్టబద్ధత కల్పిస్తూ వర్షాకాల సమావేశాల్లో ఈ సవరణ బిల్లును సభ ముందుకు తీసుకువచ్చారు. ‘రిఫార్మ్, పెర్ఫార్మ్, ట్రాన్స్ఫార్మ్’ అనే సూత్రంతో న్యాయ వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకే కేంద్రం ఈ నిర్ణయం తీసుకుందని తెలిపారు.
పెరుగుతున్న పెండింగ్ కేసులు మరియు చారిత్రక నేపథ్యం
సుప్రీంకోర్టులో 92,000 కంటే ఎక్కువ కేసులు పెండింగ్లో ఉన్న నేపథ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. 2019 తర్వాత న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచడం ఇదే తొలిసారి కావడం గమనార్హం. 1950లో సుప్రీంకోర్టు ప్రారంభమైనప్పుడు సీజేఐతో కలిపి కేవలం 8 మంది న్యాయమూర్తులు ఉండగా, ఆ తర్వాత కాలక్రమేణా కేసుల సంఖ్యను బట్టి పార్లమెంటు సవరణల ద్వారా ఈ సంఖ్యను పెంచుకుంటూ వచ్చింది. 2019లో ఈ సంఖ్యను 31 నుంచి 34కి పెంచిన కేంద్రం, ఇప్పుడు తాజాగా 38కి సవరించింది.
సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెరగడం వల్ల రాజ్యాంగ ధర్మాసనాలు మరింత క్రమబద్ధంగా ఏర్పాటు కావడంతో పాటు, కీలకమైన కేసులపై విచారణ వేగవంతమవుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఈ నిర్ణయం దేశ పౌరులకు సకాలంలో వేగవంతమైన న్యాయాన్ని అందించడంలో ఒక చారిత్రక మైలురాయిగా నిలుస్తుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
