అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ పశ్చిమాసియాలో మునుపెన్నడూ లేని విధంగా అత్యంత సంచలన నిర్ణయాన్ని ప్రకటించారు. పశ్చిమాసియాలో తాత్కాలిక శాంతి ఒప్పందానికి పూర్తిగా తెరదించుతూ, ఇరాన్పై అమెరికా మళ్లీ నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని విధిస్తున్నట్లు స్వయంగా ప్రకటించారు. ఈ పరిణామంతో అగ్రరాజ్యం అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన సంబంధాలు ఒక్కసారిగా క్షీణించి యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది.
ఇరాన్ నుంచి ఏ ఇతర ప్రాంతాలకు నౌకలు వెళ్లకుండా, అలాగే బయటి నుంచి ఆ దేశానికి నౌకలేవీ రాకుండా తమ నౌకాదళంతో అడ్డుకోబోతున్నట్లు ట్రంప్ సోషల్ మీడియా వేదికగా స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్పై ఈ రకమైన తీవ్రమైన నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని అమలు చేయడం ద్వారా ఆ దేశ చమురు ఎగుమతులను పూర్తిగా దెబ్బతీసి, ఆర్థిక వ్యవస్థను పతనం చేయడమే లక్ష్యంగా అమెరికా అడుగులు వేస్తోంది.
దీనితో పాటు హర్మూజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే ఇతర దేశాల వాణిజ్య నౌకల భద్రతకు సంబంధించి ట్రంప్ చేసిన మరో ప్రతిపాదన ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల్లో తీవ్ర ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఈ కీలక సముద్ర మార్గంలో కల్లోలిత పరిస్థితుల నడుమ నౌకలకు రక్షణ కల్పించినందుకు గాను, వాటిలోని సరకు మొత్తం విలువలో ఏకంగా 20 శాతం మేర భారీ టోల్ (సుంకం) వసూలు చేస్తామని ప్రకటించడం అంతర్జాతీయ వాణిజ్య రంగాన్ని తీవ్ర ఆందోళనలోకి నెట్టింది.
-
ఇరాన్ నౌకాదళ దిగ్బంధనం: అమెరికా డిమాండ్లకు ఇరాన్ లొంగకపోవడంతో, ఆ దేశానికి రాకపోకలు సాగించే సముద్ర రవాణాను పూర్తిగా నిలిపివేస్తూ అమెరికా నౌకాదళం ద్వారా కఠినమైన దిగ్బంధనం అమల్లోకి వచ్చింది.
-
హర్మూజ్ జలసంధిలో 20 శాతం టోల్: అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే ఇతర సాధారణ వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలకు అనుమతి ఇచ్చినప్పటికీ, వాటి భద్రతా ఖర్చుల కింద సరకు విలువలో 20 శాతం టోల్గా చెల్లించాలని ట్రంప్ సంచలన పోస్ట్ చేశారు.
-
భీకర దాడులు, ప్రతిదాడులు: ఈ నిర్ణయం వెలువడిన వెంటనే అమెరికా సైన్యం ఇరాన్లోని డజన్ల కొద్దీ వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలపై వైమానిక దాడులతో విరుచుకుపడటంతో పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పతాక స్థాయికి చేరాయి.
-
ఇరాన్ తీవ్ర హెచ్చరిక: అమెరికా జోక్యాన్ని తాము ఎంతమాత్రం సహించబోమని, హర్మూజ్ జలసంధి తమ పూర్తి నియంత్రణలోనే ఉందని ఇరాన్ మిలిటరీ కమాండ్ స్పష్టం చేస్తూ, నౌకలకు అంతరాయం కలిగిస్తే బలప్రయోగానికి సైతం వెనకాడబోమని హెచ్చరించింది.
అమెరికా విధించిన ఈ సముద్ర దిగ్బంధనం కారణంగా ఇరాన్ నుంచి చమురు దిగుమతులు చేసుకునే చైనా, భారత్ వంటి ప్రధాన దేశాలపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. దీనితో పాటు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా ఆకాశాన్నంటే ముప్పు పొంచి ఉంది.
అగ్రరాజ్యం అమెరికా తీసుకున్న ఈ దూకుడు నిర్ణయాలు, హర్మూజ్ జలసంధిలో రక్షణ సుంకం వసూళ్లపై ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థల ప్రతిస్పందన మరియు ఇరాన్ సైన్యం చేపట్టబోయే ప్రతిఘటనా చర్యలను నిరంతరం గమనించడం ద్వారా అంతర్జాతీయ భద్రత, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు చమురు మార్కెట్ భవితవ్యంపై పూర్తి అవగాహన లభిస్తుంది.
