అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు పరాకాష్టకు చేరుకున్నాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని తెరుస్తామని ఇచ్చిన హామీని ఇరాన్ ఉద్దేశపూర్వకంగానే ఉల్లంఘించిందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్రంగా ధ్వజమెత్తారు. ఇరాన్ వైఖరి వల్ల అంతర్జాతీయ ఇంధన సరఫరాకు విఘాతం కలుగుతోందని, దీనిని సహించే ప్రసక్తి లేదని ఆయన హెచ్చరించారు.
పరిమిత దాడులకు ట్రంప్ మొగ్గు?
హార్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధనాన్ని తొలగించేందుకు చేసిన దౌత్యపరమైన చర్చలు విఫలం కావడంతో, అమెరికా ఇప్పుడు సైనిక చర్య దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. జలసంధిని దిగ్బంధించేందుకు ట్రంప్ ఆదేశాలిచ్చారు. అలాగే, ఇరాన్లోని కీలక ప్రాంతాలపై ‘పరిమిత దాడులు’ (Limited Strikes) నిర్వహించడం ద్వారా ఆ దేశాన్ని లొంగదీసుకోవాలని డొనాల్డ్ ట్రంప్ భావిస్తున్నట్లు సమాచారం. పూర్తిస్థాయి యుద్ధం కాకుండా, కేవలం వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలను ధ్వంసం చేయడం ద్వారా ఇరాన్కు గట్టి హెచ్చరిక పంపాలని అగ్రరాజ్యం ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోంది.
విఫలమైన దౌత్య ప్రయత్నాలు:
గత కొద్ది రోజులుగా ఇరు దేశాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహించిన దేశాలు ఈ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడంలో విఫలమయ్యాయి. చర్చల ద్వారా సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయని భావించినప్పటికీ, ఇరాన్ తన పట్టు వీడకపోవడం మరియు హామీలను తుంగలో తొక్కడం వల్ల పరిస్థితి విషమించింది. ట్రంప్ తన రక్షణ మరియు విదేశాంగ శాఖ అధికారులతో వరుస భేటీలు నిర్వహిస్తూ, యుద్ధ విమానాలు మరియు క్షిపణులను సిద్ధం చేయాలని ఆదేశించినట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఆందోళన:
హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడటం లేదా అక్కడ యుద్ధం ప్రారంభం కావడం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకే ప్రమాదం ఉంది. అగ్రరాజ్యం ప్రెసిడెంట్ తీసుకునే ఒక చిన్న నిర్ణయమైనా సరే, అది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పెను ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఇప్పటికే రష్యా-ఉక్రెయిన్ వివాదంతో ఇబ్బందుల్లో ఉన్న అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు, ఇప్పుడు పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకోవడంతో మరింత ఆందోళన చెందుతున్నాయి.
విశ్లేషణ:
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఈ ఉద్రిక్తతలు కేవలం ఆ రెండు దేశాలకే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ భద్రతకు సవాలుగా మారాయి. ట్రంప్ చర్చల కంటే బలప్రయోగానికే మొగ్గు చూపుతుండటం వల్ల పరిస్థితి చేయి దాటిపోయే ప్రమాదం ఉంది. శాంతియుత పరిష్కారం లభించని పక్షంలో, హార్ముజ్ జలసంధి వేదికగా మరో పెను యుద్ధం జరిగే అవకాశాలను తోసిపుచ్చలేము. ఇది భారత్ వంటి చమురు దిగుమతి చేసుకునే దేశాలపై తీవ్రమైన ఆర్థిక భారాన్ని మోపే అవకాశం ఉంది.
