తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి లోక్సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన మరియు సీట్ల పెంపు అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఒక కీలక ప్రతిపాదన చేశారు. కేవలం జనాభా ప్రాతిపదికన (Pro-rata) సీట్లు పెంచితే దక్షిణాది రాష్ట్రాలు రాజకీయంగా బలహీనపడతాయని, అందుకే తాము ప్రతిపాదించిన ‘హైబ్రిడ్ మోడల్’ను పరిశీలించాలని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి బహిరంగ లేఖ రాశారు. ఒకవేళ సీట్ల పెంపు లేకుండా కేవలం నియోజకవర్గాల సరిహద్దులు మాత్రమే మారిస్తే దానికి తమ సంపూర్ణ మద్దతు ఉంటుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరగొద్దు:
జనాభా నియంత్రణ, విద్య, వైద్యం మరియు ఆర్థికాభివృద్ధిలో అగ్రగామిగా ఉన్న తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ వంటి రాష్ట్రాలకు ప్రస్తుత డీలిమిటేషన్ పద్ధతి వల్ల శిక్ష పడుతుందని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
జనాభా ఎక్కువగా ఉన్న ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు సీట్లు పెరిగి, అభివృద్ధి చెందిన దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం తగ్గిపోవడం వల్ల దేశ సమాఖ్య సమతుల్యత దెబ్బతింటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇందిరా గాంధీ, వాజపేయి వంటి నాయకులు జాతీయ ఐక్యతను దృష్టిలో ఉంచుకునే ఈ ప్రక్రియను వాయిదా వేశారని గుర్తు చేశారు.
హైబ్రిడ్ మోడల్ – రేవంత్ రెడ్డి ప్రతిపాదన:
ప్రస్తుతం ఉన్న 543 సీట్లను 850కి పెంచే క్రమంలో అందరికీ న్యాయం జరిగేలా రేవంత్ ఒక వినూత్న ‘హైబ్రిడ్ మోడల్’ను సూచించారు.
-
50 శాతం ప్రోరేటా: కొత్తగా పెరిగే సీట్లలో సగాన్ని జనాభా ప్రాతిపదికన కేటాయించాలి.
-
50 శాతం మెరిట్: మిగిలిన సగాన్ని రాష్ట్రాల ఆర్థిక భాగస్వామ్యం (GSDP), మానవాభివృద్ధి సూచికలు మరియు అభివృద్ధి ప్రమాణాల ఆధారంగా కేటాయించాలి. దీనివల్ల జనాభాను నియంత్రించి, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు తోడ్పడుతున్న రాష్ట్రాలకు రాజకీయంగా తగిన ప్రాధాన్యత లభిస్తుందని ఆయన వివరించారు.
దక్షిణాది ముఖ్యమంత్రులకు పిలుపు:
ఈ అంశంపై ఉమ్మడి పోరాటానికి సీఎం రేవంత్ రెడ్డి శ్రీకారం చుట్టారు. ఏపీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడుతో పాటు తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక, పుదుచ్చేరి ముఖ్యమంత్రులకు ఆయన లేఖలు రాశారు. ప్రోరేటా పద్ధతిని వ్యతిరేకిస్తూ, హైబ్రిడ్ మోడల్ కోసం కేంద్రంపై ఒత్తిడి తెచ్చేందుకు అందరూ ఐక్యంగా ముందుకు రావాలని కోరారు. అలాగే, మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లుకు తమ పార్టీ మద్దతు ఉంటుందని, అయితే దానిని సీట్ల పెంపుతో ముడిపెట్టి గందరగోళం సృష్టించవద్దని కోరారు.
విశ్లేషణ:
సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ప్రతిపాదించిన హైబ్రిడ్ మోడల్ దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలను కాపాడే ఒక వ్యూహాత్మక అస్త్రం. నిధుల పంపిణీలో ఇప్పటికే వివక్ష ఎదుర్కొంటున్నామని భావిస్తున్న తరుణంలో, రాజకీయ అధికారాన్ని కూడా కోల్పోకుండా ఉండేందుకు ఈ ఫార్ములా ఉపయోగపడవచ్చు. ముఖ్యంగా చంద్రబాబు నాయుడు వంటి సీనియర్ నాయకులతో కలిసి ఆయన ఈ అంశాన్ని జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు తీసుకురావడం ద్వారా కేంద్రంపై ఒత్తిడి పెంచే అవకాశం ఉంది.
నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అనేది కేవలం అంకెల మార్పు కాదు, అది దేశ ప్రజాస్వామ్య సమానత్వానికి సంబంధించిన అంశం. అందరికీ న్యాయం జరిగే పరిష్కారం కోసం రేవంత్ రెడ్డి చేస్తున్న ఈ ప్రయత్నం భవిష్యత్ రాజకీయాల్లో కీలక మార్పులకు దారితీయవచ్చు. అయితే ఈ సరికొత్త ప్రతిపాదనపై నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ఎలా స్పందిస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.
