ఆంధ్రప్రదేశ్కు జీవనాడిగా భావిస్తున్న పోలవరం బహుళ ప్రయోజన సాగునీటి ప్రాజెక్టు తొలి దశ పనులను 2027 జూన్ నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. లోక్సభలో వైసీపీ ఎంపీ పీవీ మిథున్ రెడ్డి అడిగిన ప్రశ్నకు కేంద్ర జలశక్తి శాఖ సహాయ మంత్రి రాజ్భూషణ్ చౌధరి లిఖితపూర్వక సమాధానం ఇస్తూ ప్రాజెక్టు పురోగతి, నిధుల విడుదల, నిర్మాణ ప్రణాళికపై కీలక వివరాలు వెల్లడించారు.
తొలి దశ పనులకు స్పష్టమైన కార్యాచరణ
కేంద్రం తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, పోలవరం తొలి దశకు సంబంధించిన నిధులు +41.15 మీటర్ల నీటి నిల్వ స్థాయి వరకు మాత్రమే ఆమోదం పొందినప్పటికీ, ప్రధాన సివిల్ నిర్మాణ పనులు పూర్తి స్థాయి నీటి మట్టం (FRL) అయిన +45.72 మీటర్ల ఎత్తు వరకు కొనసాగనున్నాయి. దీంతో భవిష్యత్ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రాజెక్టు నిర్మాణాన్ని ముందుగానే పూర్తి స్థాయిలో సిద్ధం చేసేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
డ్యాం, భూసేకరణ, పునరావాస పనులకు వేగం
ప్రాజెక్టులోని గ్యాప్-1, గ్యాప్-2 పరిధిలో ప్రధాన డ్యాం నిర్మాణంతో పాటు భూసేకరణ, నిర్వాసితుల పునరావాసం వంటి కీలక పనులను కూడా 2027 జూన్ నాటికి పూర్తిచేయాలని లక్ష్యంగా నిర్ణయించారు. ఈ పనులు పూర్తయితే పోలవరం తొలి దశ అమలులో కీలక మైలురాయిని చేరుకోనున్నట్లు కేంద్రం పేర్కొంది.
రూ.30,436 కోట్లకు కేంద్ర ఆమోదం
2023 ధరల ప్రకారం పోలవరం ఫేజ్-1 (+41.15 మీటర్ల నీటి నిల్వ) పనులకు రూ.30,436.95 కోట్ల సవరించిన అంచనా వ్యయానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ఆమోదం తెలిపింది. ఇప్పటివరకు విడుదల చేయాల్సిన నిధుల్లో ఇంకా రూ.12,157.53 కోట్లు చెల్లించాల్సి ఉందని వెల్లడించింది. అలాగే 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.5,512.40 కోట్లు, 2025-26లో రూ.2,810.22 కోట్లు విడుదల చేసినట్లు వివరించింది.
విద్యుత్ ప్రాజెక్టు వ్యయం రాష్ట్రానిదే
పోలవరం ప్రాజెక్టు పరిధిలో ప్రధాన నిర్మాణాలు, భూసేకరణ, పునరావాసం, కుడి-ఎడమ ప్రధాన కాలువల అభివృద్ధి వంటి పనులకు కేంద్రం నిధులు అందిస్తుందని స్పష్టం చేసింది. అయితే విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రం నిర్మాణానికి అయ్యే మొత్తం వ్యయాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వమే భరించాల్సి ఉంటుందని తెలిపింది. ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన సాంకేతిక పత్రాలు, వినియోగ ధ్రువపత్రాలు (Utilisation Certificates) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సకాలంలో సమర్పిస్తోందని కూడా పేర్కొంది.
సాగునీటి రంగానికి ఊతమివ్వనున్న పోలవరం
కేంద్రం నుంచి నిధుల విడుదల, సాంకేతిక అనుమతులు వేగవంతం కావడం వల్ల పోలవరం నిర్మాణానికి మరింత ఊపు లభించనుంది. తొలి దశ పనులు 2027 జూన్ నాటికి పూర్తయితే గోదావరి జలాలను మరింత సమర్థవంతంగా వినియోగించే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. ముఖ్యంగా ఉత్తరాంధ్ర, రాయలసీమ ప్రాంతాలకు సాగునీరు, తాగునీటి సరఫరా మెరుగుపడటంతో పాటు రాష్ట్ర వ్యవసాయ, ఆర్థికాభివృద్ధికి ఈ ప్రాజెక్టు కీలకంగా మారనుంది.
