దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో వాయు కాలుష్యాన్ని అరికట్టేందుకు మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణను పెంపొందించేందుకు అరవింద్ కేజ్రీవాల్ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం అత్యంత సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. ఢిల్లీ క్యాబినెట్ ఆమోదించిన నూతన ఎలక్ట్రిక్ వెహికల్ (EV) పాలసీ 2026-2030 ప్రకారం, ఏప్రిల్ 1, 2028 నుండి ఢిల్లీలో కొత్త పెట్రోల్ ద్విచక్ర వాహనాల (బైకులు, స్కూటర్లు) రిజిస్ట్రేషన్లను పూర్తిగా నిలిపివేయనున్నారు. దేశంలోనే తొలిసారిగా ఒక మెట్రో నగరంలో పెట్రోల్ వాహనాల విక్రయాలపై ఈ స్థాయి కఠినమైన ఆంక్షలు విధించడం గమనార్హం.
జూలై 1, 2026 నుండి అధికారికంగా అమలులోకి రానున్న ఈ నూతన విధానం ద్వారా రాబోయే రోజుల్లో ఢిల్లీ రవాణా రంగాన్ని పూర్తిగా విద్యుద్దీకరణ వైపు నడిపించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ నూతన పాలసీ ప్రకారం విడతల వారీగా కాలుష్య కారక వాహనాల రిజిస్ట్రేషన్లను రద్దు చేయనున్నారు. ఇందులో భాగంగా మొదటగా జనవరి 1, 2027 నుండి కొత్త పెట్రోల్ మరియు సీఎన్జీ (CNG) ఆటో రిక్షాల రిజిస్ట్రేషన్లపై నిషేధం విధించి, కేవలం ఈ-ఆటోలకు మాత్రమే అనుమతి ఇవ్వనున్నారు.
ఆ తర్వాతి దశలో, అంటే ఏప్రిల్ 1, 2028 నుండి సాధారణ ప్రజలకు సైతం కొత్త పెట్రోల్ బైకులు లేదా స్కూటర్ల రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియను పూర్తిగా నిలిపివేస్తారు. అయితే ఈ నిబంధన కేవలం కొత్తగా కొనుగోలు చేసే వాహనాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని, ఇప్పటికే ప్రజల వద్ద ఉన్న పాత పెట్రోల్ వాహనాలను యథావిధిగా నడుపుకోవచ్చని అధికారులు స్పష్టం చేశారు. పాత వాహనాలకు సంబంధించి ఢిల్లీలో ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న కాలావధి (పెట్రోల్ వాహనాలకు 15 ఏళ్లు, డీజిల్ వాహనాలకు 10 ఏళ్లు) నిబంధనలు యథాతథంగా కొనసాగుతాయి.
ఇలాంటి కఠినమైన నిబంధనల వల్ల వాహనదారులపై ఆర్థిక భారం పడకుండా ఉండేందుకు ఢిల్లీ ప్రభుత్వం భారీగా రాయితీలను (సబ్సిడీలు) ప్రకటించింది. నూతన ఈవీ విధానం మొదటి ఏడాదిలో కొత్త ఎలక్ట్రిక్ ద్విచక్ర వాహనాన్ని కొనుగోలు చేసే వారికి గరిష్టంగా రూ. 30,000 వరకు నగదు సబ్సిడీ లభించనుంది. ఈ రాయితీ మొత్తం రెండో ఏడాదిలో రూ. 20,000 కి, మూడో ఏడాదిలో రూ. 10,000 కి తగ్గనుంది. అలాగే ఈ-ఆటోలు మరియు చిన్న రవాణా ట్రక్కుల కొనుగోలుపై రూ. 50,000 వరకు రాయితీ కల్పించనున్నారు.
దీనితో పాటు రూ. 30 లక్షల లోపు విలువైన అన్ని రకాల ప్యూర్ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకు రోడ్ టాక్స్ మరియు రిజిస్ట్రేషన్ ఫీజుల నుండి 100% మినహాయింపు ఇస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. పాత వాహనాలను స్క్రాప్ (రద్దు) చేసి కొత్త ఈవీలను కొనే వారికి రూ. 10,000 నుండి రూ. 50,000 వరకు అదనపు ప్రోత్సాహకాలు అందనున్నాయి. కాగా, ఈ విధానంలో హైబ్రిడ్ వాహనాలకు ఎటువంటి రాయితీలు వర్తించవని పాలసీలో స్పష్టం చేశారు.
నగరంలో దాదాపు 32,000 కొత్త ఈవీ చార్జింగ్ పాయింట్లను ఏర్పాటు చేసేందుకు ప్రభుత్వం రూ. 15,000 కోట్ల భారీ బడ్జెట్ను కేటాయించింది. ప్రస్తుతం వాహన ఉద్గారాల వాటా ఢిల్లీ కాలుష్యంలో 23 శాతంగా ఉన్నందున, ఈ చారిత్రాత్మక మార్పు ద్వారా నగరంలో గాలి నాణ్యత గణనీయంగా మెరుగుపడుతుందని పర్యావరణ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
