భారత జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ (NHAI) దేశవ్యాప్తంగా టోల్ వసూళ్ల వ్యవస్థలో విప్లవాత్మక మార్పులు చేపట్టింది. నేటి నుండి (ఏప్రిల్ 1, 2026) జాతీయ రహదారులపై ఉన్న టోల్ ప్లాజాల వద్ద నగదు చెల్లింపులను (Cash Payments) పూర్తిగా నిలిపివేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. మంగళవారం అర్ధరాత్రి నుంచే ఈ కొత్త నిబంధన దేశంలోని అన్ని నేషనల్ హైవేలు మరియు ఎక్స్ప్రెస్వేలపై అమల్లోకి వచ్చింది.
ఇకపై వాహనదారులు టోల్ ప్లాజాల వద్ద రుసుము చెల్లించడానికి కేవలం డిజిటల్ మార్గాలను మాత్రమే ఆశ్రయించాల్సి ఉంటుంది. వాహనాలకు అమర్చిన ఫాస్టాగ్ (FASTag) ద్వారా ఆటోమేటిక్గా నగదు కట్ అవుతుంది. ఒకవేళ టెక్నికల్ సమస్యలు తలెత్తితే యూపీఐ (UPI) ద్వారా క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేసి చెల్లింపులు చేసే వెసులుబాటును ఎన్హెచ్ఏఐ కల్పించింది. టోల్ గేట్ల వద్ద వాహనాల రద్దీని తగ్గించి, ప్రయాణ సమయాన్ని ఆదా చేయడమే ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం.
నగదు రహిత టోల్ విధానం:
-
పూర్తి డిజిటలైజేషన్: జాతీయ రహదారుల టోల్ ఎకో సిస్టమ్ను 100 శాతం డిజిటల్గా మార్చాలన్న లక్ష్యంతో ఈ చర్యలు తీసుకున్నారు. ఇప్పటికే 98 శాతం లావాదేవీలు ఫాస్టాగ్ ద్వారానే జరుగుతుండటం గమనార్హం.
-
పారదర్శకత: నగదు రహిత విధానం వల్ల టోల్ వసూళ్లలో పారదర్శకత పెరుగుతుంది. ప్రతి పైసా లెక్క ఆన్లైన్లో నమోదవుతుంది, దీనివల్ల అవకతవకలకు తావుండదు.
-
ప్రయాణ సమయం ఆదా: టోల్ గేట్ల వద్ద వాహనాలు నిమిషాల తరబడి వేచి చూడాల్సిన అవసరం ఉండదు. స్మార్ట్ ట్యాగ్ల వల్ల వాహనాలు ఆగకుండానే టోల్ దాటవచ్చు.
-
యూపీఐ చెల్లింపులు: ఫాస్టాగ్ పనిచేయని పక్షంలో టోల్ బూత్ల వద్ద క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేసి యూపీఐ ద్వారా తక్షణమే రుసుము చెల్లించవచ్చు.
అయితే, నెట్వర్క్ సమస్యల కారణంగా కొన్నిసార్లు యూపీఐ లావాదేవీలు ఆలస్యం అయ్యే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల వాహనదారులు తమ ప్రయాణానికి ముందే ఫాస్టాగ్ను రీఛార్జ్ చేసుకోవడం మరియు దానిలో తగినంత బ్యాలెన్స్ ఉంచుకోవడం ఉత్తమమని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. ఈ మార్పు వల్ల దేశవ్యాప్తంగా ఇంధన వినియోగం తగ్గడమే కాకుండా, పర్యావరణ కాలుష్యం కూడా అదుపులోకి వస్తుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
జాతీయ రహదారులపై ప్రయాణించే వారు ఈ కొత్త మార్పును గమనించి సహకరించాలని ఎన్హెచ్ఏఐ కోరింది. ఇకపై నగదుతో టోల్ ప్లాజాలకు వెళ్తే ఇబ్బందులు పడే అవకాశం ఉన్నందున, ప్రతి వాహనదారుడు తమ వెంట డిజిటల్ వాలెట్ లేదా యాక్టివ్ ఫాస్టాగ్ను ఉంచుకోవడం తప్పనిసరి. ఈ నిర్ణయంతో భారతదేశపు రహదారి మౌలిక సదుపాయాల రంగం ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలకు చేరుకుంటోంది.
