సుప్రీంకోర్టులో తాజాగా దాఖలైన ఒక పిటిషన్ ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. దొంగ ఓట్లను అరికట్టడం ద్వారా ఎన్నికల వ్యవస్థలో పారదర్శకత తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో పోలింగ్ కేంద్రాల్లో ఓటర్ల వేలిముద్రలు (Fingerprint), ఐరిస్ (Iris) వంటి బయోమెట్రిక్ గుర్తింపును తప్పనిసరి చేయాలన్న విన్నపంపై సర్వోన్నత న్యాయస్థానం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.
సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు మరియు విచారణ:
బిజెపి నేత, అడ్వకేట్ ఆశిష్ కుమార్ ఉపాధ్యాయ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై సోమవారం ద్విసభ్య ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది. ఈ మేరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI) మరియు అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు జారీ చేసింది. భవిష్యత్తులో జరగబోయే పార్లమెంట్, అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బయోమెట్రిక్ విధానాన్ని అమలు చేసే సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించాలని న్యాయమూర్తులు సూర్యకాంత్, జోయ్మాల్యా బాగ్చీలతో కూడిన ధర్మాసనం పేర్కొంది.
బయోమెట్రిక్ విధానం – ఆవశ్యకత:
ఎన్నికల సమయంలో ఒకరి ఓటును మరొకరు వేయడం (దొంగ ఓట్లు) ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తిని దెబ్బతీస్తోందని పిటిషనర్ కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. కేవలం ఓటర్ ఐడి కార్డులు, ఆధార్ లింకింగ్ మాత్రమే కాకుండా, పోలింగ్ కేంద్రం వద్దే బయోమెట్రిక్ నమోదు చేయడం వల్ల రిగ్గింగ్కు ఆస్కారం ఉండదని ఆయన వాదించారు. ప్రస్తుతం కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికలు జరుగుతున్నందున, ఈ విధానాన్ని తక్షణమే కాకుండా వచ్చే ఎన్నికల నాటికి పరిశీలించాలని కోర్టు సూచించింది.
ఎన్నికల సంఘం మరియు కేంద్రం స్పందన కీలకం:
మొదట ఈ పిటిషన్ను విచారించడానికి నిరాకరించిన ధర్మాసనం, పిటిషనర్ వివరణతో ఏకీభవించింది. బయోమెట్రిక్ అమలుకు అవసరమైన సాంకేతికత, ఖర్చు మరియు భద్రతాపరమైన అంశాలపై ఎన్నికల సంఘం అభిప్రాయం కోరింది. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే డిజిటల్ ఇండియాలో భాగంగా పలు సంస్కరణలు తీసుకువచ్చిన నేపథ్యంలో, ఈ బయోమెట్రిక్ ప్రతిపాదనపై కేంద్రం ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.
విశ్లేషణ:
ఎన్నికల్లో బయోమెట్రిక్ గుర్తింపును ప్రవేశపెట్టడం అనేది ఒక విప్లవాత్మక మార్పు కానుంది. దీనివల్ల నకిలీ ఓట్లకు పూర్తిగా అడ్డుకట్ట వేయవచ్చు. అయితే, కోట్లాది మంది ఓటర్ల బయోమెట్రిక్ సమాచారాన్ని పోలింగ్ కేంద్రాల వద్ద వేగంగా ధృవీకరించడం (Authentication) సాంకేతికంగా పెద్ద సవాలు. దీనివల్ల పోలింగ్ ప్రక్రియ ఆలస్యం అయ్యే ప్రమాదం కూడా ఉంది. సుప్రీంకోర్టు నోటీసుల నేపథ్యంలో, ఎన్నికల సంఘం దీనిపై ఇచ్చే వివరణ దేశ ఎన్నికల ముఖచిత్రాన్ని మార్చే అవకాశం ఉంది.
ముగింపు:
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతి ఓటు విలువైంది. దొంగ ఓట్లను అరికట్టేందుకు బయోమెట్రిక్ విధానం ఒక పరిష్కారంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, దీని అమలులోని సాధ్యాసాధ్యాలను కేంద్రం మరియు ఎన్నికల సంఘం లోతుగా పరిశీలించాల్సి ఉంది.
