భారత అంతరిక్ష పరిశోధన రంగంలో మరో చారిత్రక ఘట్టానికి శ్రీకారం చుట్టబడింది. దేశంలోనే తొలి ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ రాకెట్ ప్రయోగానికి రంగం సిద్ధమవుతోంది. హైదరాబాద్కు చెందిన ప్రముఖ అంతరిక్ష స్టార్టప్ సంస్థ స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ అభివృద్ధి చేసిన ‘విక్రమ్-1’ రాకెట్ను తిరుపతి జిల్లా శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రంలోని తొలి ప్రైవేట్ లాంచ్ ప్యాడ్కు విజయవంతంగా తరలించారు. ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక ప్రయోగానికి ‘మిషన్ కలాం’ అని పేరు పెట్టగా, ఇందుకు సంబంధించిన ఫొటోలు, వివరాలను స్కైరూట్ సంస్థ తమ అధికారిక ఎక్స్ (ట్విట్టర్) ఖాతా ద్వారా వెల్లడించింది.
📸 Stage 2 stacked on Stage 1.
Vikram-1 is taking shape at the First Launch Pad, Satish Dhawan Space Center. 📷 #Vikram1 pic.twitter.com/aKBStUCtJg— Skyroot Aerospace (@SkyrootA) June 30, 2026
ప్రైవేట్ అంతరిక్ష రంగంలో కొత్త అధ్యాయం
ఇస్రోకు చెందిన చారిత్రాత్మక లాంచ్ ప్యాడ్పై స్వదేశీ సాంకేతికతతో అభివృద్ధి చేసిన పూర్తి స్థాయి ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ రాకెట్ను సిద్ధం చేయడం భారత అంతరిక్ష చరిత్రలో ఇదే తొలిసారి. ఇదే లాంచ్ ప్యాడ్ నుంచి గతంలో చంద్రయాన్, మంగళయాన్ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక జాతీయ మిషన్లు ప్రయాణం ప్రారంభించగా, ఇప్పుడు ప్రైవేట్ రంగం కూడా అదే వేదికపై నుంచి కక్ష్యలోకి అడుగుపెట్టేందుకు సిద్ధమవుతోంది. ఈ పరిణామం భారత అంతరిక్ష రంగంలో ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యానికి కొత్త దిశను చూపనుంది.
‘కలాం-1200’ మొదటి దశ విజయవంతంగా అమరిక
విక్రమ్-1 రాకెట్కు చెందిన తొలి దశ ‘కలాం-1200’ సాలిడ్ మోటార్ను భారీ క్రేన్ల సహాయంతో లాంచ్ ప్యాడ్పై మిలిమీటర్ స్థాయి ఖచ్చితత్వంతో నిలువుగా అమర్చారు. అంతరిక్ష రంగంలో ఈ ప్రక్రియను **’స్టాకింగ్’**గా పిలుస్తారు. తొలి దశ అమరిక పూర్తికావడంతో, మిగిలిన రాకెట్ దశల అనుసంధానం, ఎలక్ట్రికల్, మెకానికల్, ఇంధన వ్యవస్థలకు సంబంధించిన తుది పరీక్షలు వేగంగా కొనసాగుతున్నాయి.
చిన్న ఉపగ్రహాల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపకల్పన
సుమారు 20 మీటర్ల పొడవుతో, పూర్తిగా కార్బన్ కాంపోజిట్ నిర్మాణంతో రూపొందించిన విక్రమ్-1 రాకెట్, చిన్న ఉపగ్రహాలను భూమికి సమీప కక్ష్యలోకి తక్కువ వ్యయంతో, సురక్షితంగా పంపేలా ప్రత్యేకంగా రూపుదిద్దుకుంది. గతంలో స్కైరూట్ ప్రయోగాత్మకంగా చిన్న రాకెట్ను విజయవంతంగా పరీక్షించినప్పటికీ, ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి తీసుకెళ్లే పూర్తి స్థాయి ఆర్బిటల్ రాకెట్గా విక్రమ్-1 తొలి ప్రయాణం చేయడం విశేషంగా మారింది.
‘మిషన్ కలాం’పై భారీ అంచనాలు
ప్రయోగానికి అవసరమైన మౌలిక వసతులు, సాంకేతిక ఏర్పాట్లు దాదాపు పూర్తికావడంతో శాస్త్రవేత్తలు తుది సన్నాహాలను ముమ్మరం చేశారు. త్వరలోనే కౌంట్డౌన్ ప్రారంభం కానుండగా, రాబోయే ప్రయోగ విండోలో విక్రమ్-1ను కక్ష్యలోకి పంపేందుకు ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష పరిశ్రమకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మరింత గుర్తింపు లభించడంతో పాటు, దేశీయ స్పేస్ స్టార్టప్లకు కొత్త అవకాశాలు తెరుచుకోనున్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
