భారత్ మరియు చైనా మధ్య దౌత్యపరమైన సంబంధాల్లో మరో కీలక మలుపు చోటుచేసుకుంది. సుమారు నాలుగున్నర ఏళ్ల విరామం తర్వాత, చైనా పౌరులకు పర్యాటక వీసాలను (Tourist Visas) పునరుద్ధరించాలని భారత ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. 2020లో గాల్వన్ లోయలో జరిగిన సరిహద్దు ఘర్షణల అనంతరం చైనా జాతీయులపై విధించిన వీసా ఆంక్షలను ఎత్తివేస్తూ కేంద్ర విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.
గాల్వన్ ఘర్షణల తర్వాత మారిన పరిస్థితులు
2020 జూన్లో తూర్పు లడఖ్లోని గాల్వన్ లోయలో ఇరు దేశాల సైనికుల మధ్య జరిగిన హింసాత్మక ఘర్షణల తర్వాత భారత్-చైనా సంబంధాలు కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయాయి. భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా చైనా పౌరులకు పర్యాటక వీసాల జారీని భారత్ నిలిపివేసింది. కేవలం బిజినెస్, మెడికల్ మరియు ఎంప్లాయిమెంట్ వీసాలను మాత్రమే అత్యంత కఠినమైన నిబంధనల నడుమ అనుమతించేవారు.
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం సరిహద్దుల్లో శాంతి నెలకొంటేనే సంబంధాలు మెరుగుపడతాయని గతంలోనే స్పష్టం చేసింది. ఇటీవల సరిహద్దుల వద్ద బలగాల ఉపసంహరణ ప్రక్రియ విజయవంతం కావడంతో, ఈ వీసా పునరుద్ధరణ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.
పర్యాటక రంగం మరియు ఆర్థిక ప్రయోజనాలు
చైనా పర్యాటకుల రాకపై ఉన్న నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడం వల్ల భారత పర్యాటక రంగానికి భారీ ఊరట లభించనుంది. కోవిడ్-19 కంటే ముందు భారత్కు వచ్చే విదేశీ పర్యాటకుల్లో చైనా పౌరుల సంఖ్య గణనీయంగా ఉండేది. ఈ నిర్ణయం వల్ల హోటల్ పరిశ్రమ, విమానయాన రంగం మరియు స్థానిక వ్యాపారాలకు ఆర్థికంగా లబ్ధి చేకూరనుంది.
జాగ్రత్తలు మరియు భద్రత
వీసాల పునరుద్ధరణ జరిగినప్పటికీ, భద్రత విషయంలో భారత్ ఎక్కడా రాజీ పడటం లేదు. చైనా పౌరుల వీసా దరఖాస్తులను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించిన తర్వాతే అనుమతులు ఇవ్వనున్నారు. సరిహద్దుల్లో ఉద్రిక్తతలు తగ్గుముఖం పట్టడం, ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన చర్చలు సఫలం కావడం వల్లే ఈ అడుగు పడింది. విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ మరియు చైనా విదేశాంగ మంత్రి మధ్య జరిగిన వరుస భేటీలు ఈ ప్రక్రియను సులభతరం చేశాయి. దీనివల్ల ఇరు దేశాల ప్రజల మధ్య సంబంధాలు మళ్ళీ పుంజుకునే అవకాశం ఉంది.
విశ్లేషణ:
చైనా పౌరులకు పర్యాటక వీసాల పునరుద్ధరణ అనేది భారత్ యొక్క ‘వ్యూహాత్మక ఓర్పు’కు నిదర్శనం. సరిహద్దు వివాదాలు పూర్తిగా పరిష్కారం కాకపోయినా, ఆర్థిక మరియు పర్యాటక ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఈ వెసులుబాటు కల్పించారు. దీనివల్ల చైనాపై ఉన్న ‘డిపెండెన్సీ’ తగ్గించుకుంటూనే, ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లోని స్తబ్ధతను తొలగించడానికి భారత్ ప్రయత్నిస్తోంది.
అయితే, సైబర్ భద్రత మరియు ఇతర రక్షణ అంశాల్లో నిరంతర నిఘా ఉంచడం ప్రభుత్వానికి అత్యంత అవసరం. ఈ నిర్ణయం ఆసియాలోని రెండు అగ్రరాజ్యాల మధ్య సాధారణ స్థితిని నెలకొల్పే దిశగా ఒక ముఖ్యమైన అడుగుగా అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.








































