భారతదేశ వ్యాప్తంగా భవిష్యత్తులో చేపట్టబోయే పార్లమెంట్ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) ప్రక్రియపై ప్రధాన మంత్రి ఆర్థిక సలహా మండలి (EAC-PM) అత్యంత కీలకమైన, ఆసక్తికరమైన సిఫార్సులను చేసింది. దేశంలో లోక్సభ స్థానాల సంఖ్యను ప్రస్తుతమున్న 543 నుంచి ఏకంగా 824కు పెంచాలని ప్రతిపాదిస్తూ ఒక సమగ్ర అధ్యయన పత్రాన్ని విడుదల చేసింది. దేశవ్యాప్తంగా కేవలం 170 లోక్సభ స్థానాలను మాత్రమే విభజిస్తే సరిపోతుందని, మిగిలిన 373 నియోజకవర్గాలను ప్రస్తుతం ఉన్నట్లుగానే యథాతథంగా ఉంచాలని మండలి సూచించింది.
ఈ నూతన సిఫార్సుల వల్ల తెలుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లలోని పలు కీలక స్థానాలు రెండు, మూడు నియోజకవర్గాలుగా విడిపోయే అవకాశం ఉంది. ఈ అధ్యయన పత్రంలో నియోజకవర్గాల పెంపుదలపై చేసిన ప్రధాన ప్రతిపాదనలు మరియు శాస్త్రీయ విశ్లేషణల ముఖ్యాంశాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి..
చిన్న నియోజకవర్గాలతో పెరగనున్న ఓటింగ్ – తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పెంపుదల
-
ఓటింగ్ శాతానికి ఊతం: 2024 లోక్సభ ఎన్నికల నాటికి దేశంలో ప్రతి నియోజకవర్గంలో సగటున 18.20 లక్షల మంది ఓటర్లు ఉన్నారని మండలి పేర్కొంది. గత 2009, 2014, 2019 మరియు 2024 ఎన్నికల సరళిని విశ్లేషించినప్పుడు.. భౌగోళికంగా పెద్దగా ఉన్న నియోజకవర్గాల్లో ఓటింగ్ శాతం తక్కువగా నమోదవుతోందని, చిన్న నియోజకవర్గాల్లో ఓటర్లు ఉత్సాహంగా ఓటేస్తున్నారని స్పష్టం చేసింది.
-
అదనపు ఓటర్లు: ఈ ప్రతిపాదన ప్రకారం స్థానాలను పెంచడం వల్ల దేశవ్యాప్తంగా ఓటింగ్ శాతం 2.32 శాతం పెరిగి, అదనంగా 2.23 కోట్ల మంది ఓటర్లు ఎన్నికల ప్రక్రియలో భాగస్వాములు అవుతారని లెక్కగట్టింది. ఈ విభజన వల్ల ఓటింగ్ శాతం ఆంధ్రప్రదేశ్లో 3.52 శాతం, తెలంగాణలో అత్యధికంగా 6.55 శాతం పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది.
తెలంగాణలో ఐదు స్థానాల విభజన – హైదరాబాద్ సమీకరణాలు
-
నగరాల పరిధిలో మార్పులు: తెలంగాణ పరిధిలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్, మల్కాజిగిరి మరియు మెదక్ లోక్సభ స్థానాలను మూడేసి (3) నియోజకవర్గాలుగా విడగొట్టాలని ప్రతిపాదించింది. అలాగే చేవెళ్ల నియోజకవర్గాన్ని రెండుగా (2) విభజించాలని స్పష్టం చేసింది.
-
భాషా వైవిధ్యం: నియోజకవర్గాల పునర్విభజన కోసం పట్టణ, ఎస్సీ, ఎస్టీ, మహిళల జనాభాతో పాటు భాషా వైవిధ్యం, గత ఎన్నికల పోలింగ్ శాతాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని మండలి సూచించింది. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ లోక్సభ స్థానంలో ఉర్దూ మాట్లాడేవారు 10.66 లక్షల మంది (64 శాతం) ఉన్నారని, తెలుగు మాట్లాడేవారు 28 శాతం, హిందీ మాట్లాడేవారు 5.15 శాతం ఉన్నారని ప్రత్యేకంగా పేర్కొంటూ దీనిని 3 స్థానాలుగా మార్చాలని సిఫార్సు చేసింది.
-
ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఆరు స్థానాల మార్పు: ఏపీ పరిధిలో రాయలసీమ మరియు కోస్తాంధ్రకు చెందిన రాజంపేట, కడప, నంద్యాల, కర్నూలు, అనంతపురం మరియు విశాఖపట్నం లోక్సభ నియోజకవర్గాలను మూడేసి (3) స్థానాలుగా విభజించాలని మండలి సూచించింది. అలాగే కృష్ణా జిల్లాలోని మచిలీపట్నం లోక్సభ స్థానాన్ని రెండుగా (2) మార్చాలని ప్రతిపాదించింది.
-
ఎక్కువ స్థానాలు: గతంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం డీలిమిటేషన్ బిల్లు సందర్భంగా దేశవ్యాప్త స్థానాలను 815గా మార్చే యోచన చేయగా, తాజాగా ఆర్థిక సలహా మండలి అంతకంటే ఎక్కువగా 824 స్థానాలకు పెంచాలని సిఫార్సు చేయడం రాజకీయ ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది.
నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అనేది జనాభా ప్రాతిపదికన మాత్రమే కాకుండా ప్రాంతీయ వైవిధ్యం, పరిపాలనా సౌలభ్యం మరియు ఓటర్ల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచే దిశగా సాగాలనే ఆకాంక్షను ప్రధాన మంత్రి ఆర్థిక సలహా మండలి ఈ నివేదిక ద్వారా వ్యక్తం చేసింది.
