దేశంలో ఎన్నికల ప్రక్రియ పారదర్శకత మరియు ఓటర్ల జాబితాల రూపకల్పనపై అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు తీవ్రమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. ఓటర్ల జాబితా నుంచి పెద్ద ఎత్తున పేర్లు తొలగించడం, అలాగే అర్హులైన పౌరుల నుంచి అందిన దరఖాస్తులు ఆలస్యం కావడం వంటి అంశాలపై ఎన్నికల సంఘాన్ని (ECI) కోర్టు నిలదీసింది.
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతి పౌరుడికి ఓటు హక్కు అత్యంత కీలకమని, సరైన కారణాలు లేకుండా పేర్లను తొలగించడం లేదా దరఖాస్తులను తిరస్కరించడం పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలిగించడమేనని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది.
ఎన్నికల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియలో లోపాలు తలెత్తడానికి గల కారణాలను వివరించాలని ఈసీని ధర్మాసనం ఆదేశించింది. క్షేత్రస్థాయిలో బూత్ స్థాయి అధికారుల (BLI/BLO) పనితీరుపై సరైన పర్యవేక్షణ లేకపోవడం వల్లే అర్హులైన ఓటర్లు తమ పేర్లను కోల్పోతున్నారని పిటిషనర్లు కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు. దీనిపై స్పందించిన న్యాయస్థానం, అర్హత ఉన్న ఏ ఒక్క ఓటరు కూడా కేవలం సాంకేతిక కారణాలు లేదా అధికారుల అలసత్వం వల్ల ఓటు హక్కును కోల్పోకూడదని స్పష్టం చేసింది.
ఓటర్ల జాబితా రూపకల్పన ప్రక్రియను మరింత పకడ్బందీగా, పారదర్శకంగా మార్చడానికి ఎన్నికల సంఘం అనుసరిస్తున్న విధివిధానాలపై సమగ్ర నివేదిక సమర్పించాలని ఆదేశించింది. గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లో కొత్త ఓటర్ల నమోదు కోసం సమర్పించిన దరఖాస్తులు గడువులోగా పరిష్కారం కాకపోవడానికి గల కారణాలపై ఈసీ వివరణ కోరాలని కోర్టు పేర్కొంది.
ఎన్నికల షెడ్యూల్ వెలువడిన తరుణంలో ఓటర్ల జాబితాలో పేర్ల తొలగింపు మరియు చేర్పులపై వస్తున్న ఫిర్యాదులను అత్యంత బాధ్యతాయుతంగా పరిశీలించాలని సూచించింది. ఎన్నికల సంఘం స్వయంప్రతిపత్తిని కాపాడుకుంటూనే, ప్రజల్లో ఎన్నికల వ్యవస్థపై నమ్మకం సడలకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత ఈసీపై ఉందని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తేల్చిచెప్పింది.
భవిష్యత్తులో జరిగే అన్ని ఎన్నికల్లోనూ లోపాలు లేని సమగ్ర ఓటర్ల జాబితాలను అందించేందుకు పటిష్టమైన సాంకేతిక చర్యలను అమలు చేయాలని ఎన్నికల సంఘానికి సుప్రీంకోర్టు సూచించింది. ఓటరు జాబితాల సవరణలో పారదర్శకతను పెంచేందుకు రాజకీయ పార్టీలతో పాటు ప్రజా సంఘాల అభిప్రాయాలను కూడా పరిగణలోకి తీసుకోవాలని ఆదేశిస్తూ తదుపరి విచారణను వాయిదా వేసింది.
